Android Debug Bridge یا ADB ابزار خط فرمانی چندمنظوره میباشد که وظیفهی برقراری ارتباط بین کامپیوتر و دستگاه اندرویدی (شامل گوشی، تبلت را انجام میدهد.
ADB یک پل ارتباطی ایجاد میکند تا امکان ارسال دستورات پیشرفته و مدیریت دستگاه از طریق کامپیوتر فراهم باشد.
ADB بر اساس معماری Client-Server کار میکند و از سه جزء اصلی تشکیل شده است.
-
Client: از طریق خط فرمان مانند Command Prompt یا Terminal بر روی کامپیوتر شما اجرا میشود.
وظیفه آن ارسال دستورات ADB است. -
adbd Daemon: به عنوان یک فرآیند پسزمینه روی دستگاه اندرویدی اجرا میشود.
وظیفه دارد تا، دستورات را از سرور ADB دریافت و بر روی دستگاه اجرا نماید. -
Server: به عنوان یک فرآیند پسزمینه روی کامپیوتر شما اجرا میشود.
وظیفه آن مدیریت ارتباط بین کلاینت (فرستنده دستور) و دیمون (گیرنده و اجرا کننده) و تشخیص وضعیت دستگاههای متصل است.
ADB به کاربران امکان میدهد اقداماتی را انجام دهند که در حالت عادی قابل انجام نیستند.
از مهمترین کاربردهای آن میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
- مدیریت برنامهها: نصب، حذف، یا بهروزرسانی برنامهها (APK) بدون نیاز به فروشگاه Google Play.
- انتقال فایل: کپی کردن فایلها و پوشهها بین کامپیوتر و دستگاه اندرویدی با دستورات adb push و adb pull.
-
دسترسی به پوسته (Shell Access): اجرای مستقیم دستورات یونیکس (Unix) روی دستگاه اندرویدی با دستور adb shell.
این کار برای عیبیابی و دسترسی به فایلهای سیستمی حیاتی است. - رفع اشکال (Debugging): ابزاری کلیدی برای توسعهدهندگان به منظور مشاهده لاگها، تست عملکرد و اشکالزدایی برنامهها میباشد.
- عملیات بوت: راهاندازی مجدد دستگاه در حالتهای مختلف مانند بوتلودر (Bootloader) یا ریکاوری (Recovery) با دستوراتی نظیر adb reboot bootloader.
- پشتیبانگیری (Backup): تهیه پشتیبان کامل از اطلاعات دستگاه.
- روت کردن و فلش کردن: اجرای دستورات لازم برای عملیاتهای پیشرفته مانند باز کردن بوتلودر، نصب ریکاوریهای کاستوم (مانند TWRP) و نصب رامهای غیررسمی (Custom ROMs. )
چگونه از ADB استفاده کنیم؟
برای استفاده از ADB، باید شرایط اولیه مانند نصب ابزارهای لازم بر روی رایانه و فعال کردن حالت USB Debugging در دستگاه Android را فراهم نمایید.
نصب ابزارهای ADB بر روی کامپیوتر
بهترین روش، دانلود مجموعه Platform Tools شامل ADB و Fastboot از وبسایت توسعهدهندگان اندروید گوگل میباشد.
۱. آخرین نسخه Platform Tools را برای سیستم عامل خود (ویندوز، مک، لینوکس) از وبسایت رسمی توسعهدهندگان اندروید دانلود کنید.
۲. فایل ZIP دانلود شده را در یک پوشه با نام ساده (مثلاً platform-tools) و در مسیری آسان (مثلاً درایو
C:\)
استخراج نمایید.
۳. برای اینکه بتوانید دستورات ADB را از هر جایی در خط فرمان اجرا کنید و مجبور نباشید همیشه به پوشه نصب بروید، بهتر است مسیر این ابزارها را به متغیرهای محیطی (Environment Variables) سیستم خود اضافه کنید.
برای اجرای ADB، وارد پوشه platform-tools شوید.
روی یک فضای خالی در پوشه کلیک کنید، (هنگام استفاده از نرمافزار صفحهخوان، محتویات پوشه باید در حالت not selected قرار داشته باشد) کلید Shift را نگه دارید و سپس راست کلیک کنید.
در نسخههای جدید ویندوز، گزینه “Open PowerShell window here” یا “Open command window here” را انتخاب نمایید.
با این کار، خط فرمان مستقیماً در مسیر نصب ADB باز میشود.
فعالسازی USB Debugging در دستگاه اندرویدی
قبل از برقراری اتصال، باید اشکالزدایی USB را در تنظیمات گوشی خود فعال کنید.
۱. تنظیمات (Settings) گوشی را باز نمایید.
۲. به بخش درباره تلفن (About Phone) بروید.
۳. روی عبارت شماره ساخت (Build Number) یا معادل آن، ۷ بار پشت سر هم ضربه بزنید تا پیامی مبنی بر فعال شدن «گزینههای توسعهدهنده» مشاهده کنید.
۴. به صفحه اصلی تنظیمات برگردید و به بخش سیستم مراجعه نمایید.
۵. وارد گزینههای توسعهدهنده (Developer Options) شوید.
۶. گزینه اشکالزدایی USB (USB Debugging) را پیدا کرده و آن را فعال کنید.
حال که ADB نصب گردیده و اشکالزدایی USB فعال است، میتوانید از ابزار مذکور استفاده نمایید.
۱. ابتدا، دستگاه اندرویدی را با کابل USB به کامپیوتر متصل کنید.
۲. برای اولین اتصال، یک پیام روی صفحه دستگاه اندرویدی ظاهر میشود که از شما میپرسد آیا اجازه میدهید کامپیوتر به دستگاه دسترسی داشته باشد. گزینه Allow یا OK را انتخاب کنید برای اینکه دفعات بعد با این پرسش مواجه نشوید، میتوانید تیک “Always allow from this computer” را بزنید.
۳. در پنجره خط فرمان که در پوشه platform-tools باز کردهاید، دستور “adb devices” را وارد کنید.
۴. اگر اتصال موفقیتآمیز باشد، باید خروجی شبیه به زیر را ببینید (به جای XXXX شماره سریال دستگاه شما نمایش داده میشود. )
List of devices attached.
XXXXXXX device.
چنانچه در خروجی عبارت unauthorized را مشاهده کنید، یعنی باید به پیام تأیید روی گوشی اجازه دسترسی بدهید.
اگر چیزی نمایش داده نشد، ممکن است درایورهای USB دستگاه شما به درستی نصب نشده باشند.
دستورات پرکاربرد ADB
-
“adb devices”.
لیست دستگاههای اندرویدی متصل را نمایش میدهد. -
“adb install
“.
یک فایل APK از کامپیوتر را روی دستگاه نصب میکند. -
“adb uninstall
“.
با استفاده از نام پکیج میتوانید یک برنامه را به طور کامل حذف نمایید.
به عنوان مثال:
“adb uninstall com . instagram . android “. -
“adb push
“.
کپی فایل از کامپیوتر به دستگاه.
مثال:
“adb push photo.jpg /sdcard/DCIM/”. -
“adb pull
“.
کپی فایل از دستگاه به کامپیوتر.
مثال:
“adb pull /sdcard/logs.txt C:\Users\User\Desktop”. -
“adb shell”.
یک ترمینال Shell یونیکس روی دستگاه باز میکند تا دستورات سیستمی اندروید را اجرا کنید. -
“adb reboot”.
دستگاه را به صورت عادی راهاندازی مجدد میکند. -
“adb reboot recovery”.
دستگاه را به حالت ریکاوری (Recovery) میبرد. -
“adb logcat”.
نمایش لاگهای سیستم دستگاه در زمان واقعی. این مورد، برای توسعهدهندگان مفید میباشد.
با استفاده از دستورات مختلف ساده و پیشرفته ADB، می توانید دستگاه اندرویدی خود را به طور کامل کنترل نموده و آن را به صورتی بهتر و کارآمدتر مدیریت نمایید.