نصب سیستمعامل Debian با استفاده از رابط متنی خالص (Command Line Interface) و همراه با نرمافزار صفحهخوان Speakup، یکی از بهترین و دسترسپذیرترین روشها برای کاربران نابینا و کمبینا است تا بتوانند به صورت مستقل این سیستمعامل قدرتمند را راهاندازی کنند.
برای آغاز مسیر، ابتدا باید فایل تصویر دیسک (ISO) دبیان، ترجیحاً نسخه نصب Offline (DVD) را دریافت نمایید.
پس از دریافت فایل، آن را با استفاده از نرمافزارهای استاندارد بر روی یک حافظه فلش بنویسید تا یک درایو قابل راهاندازی (Bootable) آماده شود.
فلش را به رایانه متصل کرده، سیستم را روشن کنید و تنظیمات BIOS را به گونهای تغییر دهید که رایانه از روی حافظه فلش راهاندازی گردد.
هنگامی که منوی راهانداز دبیان بارگذاری میشود، به عنوان راهنمای صوتی، یک صدای بوق (Beep) کوتاه از بلندگوی مادربرد یا سیستم به گوش میرسد که نشاندهنده آمادگی سیستم برای دریافت دستور است.
در این لحظه، برای فعالسازی نصبکننده صوتی، باید بلافاصله حرف s (اس انگلیسی کوچک) را تایپ کرده و کلید Enter را بزنید.
با انجام این کار، موتور صوتی سیستم بارگذاری شده و تمام فرآیند نصب برای شما اعلام میگردد.
تعامل با رابط کاربری و تنظیمات اولیه
در رابط متنی پیش رو، شیوه تعامل بسیار آسان میباشد.
نصبکننده گزینههای موجود را در قالب یک فهرست شمارهگذاریشده به صورت صوتی برای شما میخواند.
شما باید به دقت گوش فرا دهید، عدد مربوط به گزینه دلخواه خود را تایپ نموده و سپس با فشردن کلید Enter، انتخاب خود را تأیید کنید تا به مرحله بعد بروید.
در مواردی هم که نیاز به ورود اطلاعات متنی (مانند گذرواژه) باشد، مستقیماً متن را تایپ خواهید کرد.
در اولین مرحله از فرآیند نصب، سیستم لیستی از زبانهای موجود را فهرست میکند.
پیشنهاد میشود با تایپ شماره مربوط به زبان انگلیسی و فشردن کلید Enter، آن را به عنوان زبان پایه انتخاب کنید تا خوانش متون توسط Speakup با بالاترین دقت انجام شود.
به همین ترتیب، با تایپ اعداد مربوطه، موقعیت جغرافیایی و چیدمان صفحهکلید را مشخص کنید.
در ادامه، نصبکننده تلاش میکند شبکه را پیکربندی کند؛ اگر از اینترنت Wi-Fi استفاده میکنید، سیستم فهرستی شمارهدار از شبکههای در دسترس را ارائه میدهد.
بعد از تایپ شماره شبکه مورد نظر و فشردن کلید ورود، باید گذرواژه وایفای خود را به صورت متنی نوشته و تأیید نمایید.
تنظیمات کاربری و امنیتی
گام بعدی به تنظیمات پایه و امنیتی اختصاص دارد.
سیستم از شما میخواهد نامی برای رایانه (Hostname) تایپ کنید و در بخش Domain name نیز در صورت لزوم متن را خالی گذاشته و با فشردن کلید Enter از مرحله ی مذکور عبور نمایید.
سپس باید گذرواژه کاربر ریشه یا مدیر کل (Root Password) را تایپ و تأیید کنید.
اگر در قسمت Root Password هیچ عبارتی تایپ ننموده و با کلید Enter به مرحله بعد بروید، دبیان به صورت خودکار، اکانت ریشه را غیر فعال کرده و کاربر عادی شما را در گروه Sudo قرار میدهد.
در ادامه، نصبکننده از شما میخواهد که نام کامل، نام کاربری و در نهایت گذرواژهای برای حساب کاربری روزمره خود تایپ نمایید.
پارتیشن بندی دیسک (Partitioning)
پس از ایجاد کاربران، به یکی از حساسترین بخشها یعنی پارتیشنبندی Hard Disk میرسیم.
سیستم روشهای مختلف پارتیشنبندی را شمارهگذاری میکند.
برای نصب دبیان به عنوان تنها سیستمعامل، میتوانید با تایپ شماره مربوط به گزینه «پارتیشنبندی هدایتشده با استفاده از کل دیسک» (Guided – Use entire disk) این فرآیند را به صورت ساده به پایان برسانید.
سپس شماره دیسک سخت مورد نظر را تایپ کرده و الگوهای ذخیرهسازی را با اعدادشان انتخاب کنید.
در پایان این بخش، سیستم برای اعمال نهایی تغییرات روی دیسک (Write changes to disk) از شما تأیید میخواهد که باید با تایپ شماره مربوط به پاسخ بله (Yes)، آن را تأیید کنید تا قالببندی دیسک آغاز گردد.
مدیریت بسته و انتخاب نرم افزار
در مراحل پایانی نصب، سیستم از شما درباره بررسی رسانههای نصبی دیگر میپرسد که معمولاً با تایپ شماره اختصاصیافته به پاسخ منفی (No) از آن بخش میگزرید.
سپس برای دریافت نرمافزارها، باید کشور و یک سرور Mirror مناسب را با تایپ شمارههای آنها از فهرست ارائهشده برگزینید.
پس از این پیکربندی، نوبت به مرحله انتخاب نرمافزارها (Software Selection) میرسد.
در این بخش، سیستم فهرستی از محیطهای میزکار و ابزارهای سیستم را معرفی میکند.
شما باید اعداد مربوط به المانهای دلخواه خود (مثلاً محیط متنی پایه یا محیطهای میزکار گرافیکی در صورت نیاز به صفحهخوان اورکا در آینده) را بر اساس راهنمای صوتی تایپ کرده و نصب را ادامه دهید.
تکمیل فرایند نصب
در آخرین گام، نصبکننده از شما میپرسد که «آیا تمایل به نصب GRUB Bootloader روی دیسک اصلی دارید یا خیر؟»
حتماً عدد مربوط به گزینه “Yes” را تایپ کنید و در صفحه بعد، با تایپ شماره مربوط به Hard Disk اصلی (مانند “/dev/sda”)، اجازه دهید تا گراب نصب شود.
پس از اتمام این مرحله، سیستم پیام موفقیتآمیز بودن نصب را اعلام میکند.
حافظه فلش را از رایانه خارج کرده و با فشردن کلید Enter روی گزینه “Continue”، رایانه را راهاندازی مجدد نمایید.
پس از راهاندازی مجدد سیستم،، دبیان به صورت مستقل اجرا شده و صفحهخوان اسپیکآپ آماده خواندن صفحه “Login” خواهد بود.