Android Debug Bridge Nedir?

Android Debug Bridge veya kısaca “ADB”, bilgisayar ile Android telefon, tablet v benzer cihazlar arasında iletişimi sağlayan çok yönlü bir komut satırı aracıdır.

ADB, bilgisayar üzerinden gelişmiş komutlar göndermeyi ve cihazı yönetmeyi mümkün kılan bir köprü görevi görür.

ADB, İstemci-Sunucu mimarisine dayanır ve üç ana bileşenden oluşur.

• Client: Command Prompt veya Terminal gibi bir komut satırı aracı üzerinden Bilgisayarınızda çalışır. Görevi ADB komutlarını göndermektir.
• adbd Daemon (Arka Plan İşlemi): Android cihazda bir arka plan işlemi olarak çalışır. Görevi, ADB sunucusundan gelen komutları almak ve bunları cihaz üzerinde yürütmektir.
• Sunucu: Bilgisayarınızda bir arka plan işlemi olarak çalışır. İstemci (komutu gönderen) ile daemon (komutu alan ve yürüten) arasındaki iletişimi yönetmek ve bağlı cihazların durumunu algılamakla görevlidir.

ADB, kullanıcılara normal şartlarda gerçekleştirilemeyen işlemleri yapma imkanı tanır.

Yazının devamında, en önemli kullanım alanlarından söz edeceğiz.

• Uygulama Yönetimi: Google Play Store’a ihtiyaç duymadan uygulama (APK) yükleme, kaldırma veya güncelleme.
• Dosya Aktarımı: “adb push” ve “adb pull” komutlarıyla bilgisayar ile Android cihaz arasında dosya ve klasör kopyalama.
• Kabuk Erişimi (Shell Access): “adb shell” komutu yardımıyla Android cihaz üzerinde doğrudan Unix komutları çalıştırma. Bu işlem, hata ayıklama ve sistem dosyalarına erişim için hayati önem taşır.
• Hata Ayıklama (Debugging): Geliştiricilerin günlük kayıtları görüntülemesi, performans testi yapması ve uygulamalardaki hataları gidermesi için temel bir araçtır.
• Önyükleme İşlemleri: “adb reboot bootloader” gibi komutlarla cihazı Bootloader veya Kurtarma gibi farklı modlarda yeniden başlatma.
• Yedekleme: Cihazdaki verilerin tam bir yedeğini alma.
• Rootlama ve ROM Yükleme (Flashing): Bootloader kilidini açma, özel kurtarma modları (TWRP gibi custom recovery’ler) yükleme ve resmi olmayan işletim sistemleri (Custom ROM’lar) kurma gibi gelişmiş işlemler için gerekli komutları yürütme.

ADB Nasıl Kullanılır?

ADB’yi kullanabilmek için Bilgisayara ihtiyaç olan araçları yüklemek ve Android cihazda USB Hata Ayıklama modunu etkinleştirmek gibi temel gereksinimleri karşılamanız gerekir.

ADB Araçlarının Bilgisayara Kurulması

En doğru yöntem, Google’ın resmi Android geliştirici web sitesinden ADB ve Fastboot bileşenlerini içeren “Platform Tools” paketini indirmektir.

1. İşletim sisteminize (Windows, macOS, Linux) uygun olan en güncel Platform Tools sürümünü resmi Android geliştirici web sitesinden indirin.
2. İndirilen ZIP dosyasını, ismi karmaşık olmayan bir klasöre (örneğin “platform-tools”) ve erişimi kolay bir dizine (örneğin “C:\” sürücüsüne) çıkartın.
3. ADB komutlarını komut satırının her yerinden çalıştırabilmek ve sürekli kurulum klasörüne gitmek zorunda kalmamak için, bu araçların dosya yolunu sisteminizin Ortam Değişkenlerine eklemeniz önerilir.

ADB’yi çalıştırmak için, “platform-tools” klasörünün içine girin.

Klasördeki boş bir alana tıklayın (ekran okuyucu kullanıyorsanız klasör içeriğinin “seçilmemiş/not selected” durumunda olduğundan emin olun), Shift tuşuna basılı tutarak sağ tıklayın.

Yeni Windows sürümlerinde, “PowerShell penceresini burada açın” veya “Komut penceresini burada açın” seçeneğini belirleyin.

Bu işlem, komut satırını doğrudan ADB’nin kurulu olduğu dizinde açacaktır.

Android Cihazda USB Hata Ayıklamanın Etkinleştirilmesi

Bağlantı kurmadan önce, android cihazın ayarlarından USB Hata Ayıklama özelliğini açmalısınız.

1. Telefonunuzun Ayarlar menüsüne gidin.
2. Telefon Hakkında (About Phone) bölümüne girin.
3. Yapım Numarası (Build Number) veya muadili bir seçeneğin üzerine art arda 7 kez dokunun. “Geliştirici seçenekleri etkinleştirildi” uyarısını görene kadar devam edin.
4. Ayarlar ana sayfasına dönüp System menüsüne gidin.
5. Geliştirici Seçenekleri (Developer Options) kısmına giriş yapın.
6. USB Hata Ayıklama (USB Debugging) seçeneğini bulun ve aktif hale getirin.

Kurulum tamamlandıktan ve USB Hata Ayıklama etkinleştirildikten sonra aracı kullanmaya başlayabilirsiniz.

1. Android cihazınızı bir USB kablosuyla bilgisayara bağlayın.
2. İlk bağlantıda, Android cihaz ekranında bilgisayarın cihaza erişmesine izin verip vermediğinizi soran bir uyarı penceresi belirecektir.
   “İzin Ver” veya “Tamam” seçeneğini seçin.
   Bu uyarının sonraki bağlantılarda tekrar çıkmaması için “Bu bilgisayardan her zaman izin ver” (Always allow from this computer) seçeneğini işaretleyebilirsiniz.
3. “platform-tools” klasöründe açtığınız komut satırı penceresine aşağıdaki komutu yazın.
   “adb devices”
4. Bağlantı başarılıysa, aşağıdakine benzer bir çıktı almalısınız (“XXXXXXX” kısmında cihazınızın seri numarası yer alacaktır. )

   List of devices attached.
   XXXXXXX device.

Çıktıda “unauthorized” ibaresini görüyorsanız, telefon ekranındaki onay penceresinden erişim izni vermeniz gerekir.

Eğer hiçbir şey görüntülenmiyorsa, cihazınızın USB sürücüleri bilgisayarınıza düzgün şekilde yüklenmemiş olabilir.

Sık Kullanılan ADB Komutları

• “adb devices”
  Bağlı olan Android cihazların listesini gösterir.
• “adb install ”
  Bilgisayardaki bir APK dosyasını cihaza yükler.
• “adb uninstall ”
  Paket adını (package name) belirterek bir uygulamayı cihazdan tamamen kaldırır.
  Örnek:”adb uninstall com.instagram.android”
• “adb push ”
  Bilgisayardan cihaza dosya kopyalar.
  Örnek: “adb push fotograf.jpg /sdcard/DCIM/”
• “adb pull ”
  Cihazdan bilgisayara dosya kopyalar.
  Örnek: “adb pull /sdcard/logs.txt C:\Users\User\Desktop”
• “adb shell”
  Android sistem komutlarını çalıştırmak amacıyla cihaz üzerinde bir Unix Shell terminali açar.
• “adb reboot”
  Cihazı normal şekilde yeniden başlatır.
• “adb reboot recovery”
  Cihazı Kurtarma modunda yeniden başlatır.
• “adb logcat”
  Cihazın sistem günlüklerini gerçek zamanlı olarak görüntüler.
  Özellikle yazılım geliştiriciler için oldukça kullanışlıdır.

Çeşitli temel ve ileri düzey ADB komutlarını kullanarak, Android cihazınız üzerinde tam kontrol sağlayabilir ve cihazınızı çok daha verimli bir şekilde yönetebilirsiniz.

Farsça